Tổng biên tập
PGS TS NGUYỄN VĂN DỮNG
 
Tổng thư kư toà soạn
1. TS ĐỖ THỊ THU HẰNG
2. TS NGUYỄN NGỌC OANH
 
Với sự tham gia của
Nhóm t́nh nguyện viên là giảng viên và sinh viên các chuyên ngành Báo in, Phát thanh, Truyền h́nh, Báo mạng điện tử, thông tin đối ngoại - Học viện Báo chí và Tuyên truyền
 
Mọi thông tin, ư kiến và bài viết xin gửi về
Website Báo chí với Trẻ em.
Khoa Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền. 36 Xuân Thuỷ, Cầu Giấy, Hà Nội, Vietnam
E-mail: foj_ajc@yahoo.com




Trang nhất > Thế giới vui nhộn > Sân chơi nghệ thuật
Câu đố dân gian
Cập nhật 3/16/2006 8:04:35 AM
Chơi chuyền
Chơi chuyền
Gửi cho bạn bè
In trang này
In bài này
Ư kiến của bạn
Giống như một chiếc ch́a khóa, những câu đố dân gian đă giúp trẻ em mở cánh cửa đầu tiên bước vào thế giới.



Cuộc sống đang ngày càng trở nên hiện đại, tiện nghi. Những tṛ chơi giải trí của trẻ em cũng v́ thế mà thay đổi gần như hoàn toàn so với trước đây. Những cuốn truyện tranh lấp lánh màu sắc, những nhân vật lộng lẫy trên màn h́nh máy tính trong các tṛ chơi điện tử, những người máy, rô- bốt... đă dần thay thế cho những tṛ chơi dân gian, những bài đồng dao, và cả những trưa hè trốn mẹ đi dính ve bằng nhựa mít...
Dù bằng cách này hay cách khác, những tṛ chơi ấy vẫn ẩn chứa trong nó những hiểu biết đầu tiên về cuộc sống, về thế giới xung quanh. Giống như một chiếc ch́a khóa, những câu đố dân gian đă giúp trẻ em mở cánh cửa đầu tiên bước vào thế giới.
1. Câu đố dân gian- những bài học đặc biệt.
Trong dân gian, đố vui có một vị trí quan trọng, đặc biệt bổ ích, hấp dẫn đối với trẻ thơ. Là một nghệ thuật ứng dụng, tṛ chơi này trước hết đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí lành mạnh của con người nói chung và của trẻ em nói riêng.
Trẻ em thời trước phần lớn không được đến trường, v́ thế đố vui cũng là một kiểu trường học tự phát, không tốn kém và rất dân gian, phổ quát. Thông qua những câu đố lí thú mà những trẻ em nhà nghèo có thể hiểu biết về thế giới và kiểm định nhận thức tức thời. V́ thế hoàn toàn có thể coi đố vui là những bài học đầu đời, có ư nghĩa khai sáng, những bài học vỡ ḷng về trí tuệ, âm nhạc, ngôn ngữ... cho trẻ em.
2. Câu đố dân gian - phương thức thể hiện đặc biệt.
Trong các câu đố dân gian, những bài học về cuộc sống được thể hiện bằng một phương thức riêng biệt, không giống bất cứ một loại h́nh văn học dân gian nào khác. Trong đó người ta thường nói đến các sự vật bằng cách giấu tên, nửa kín nửa hở theo phương pháp ẩn dụ đặc biệt. V́ thế kích thích trí ṭ ṃ, ham hiểu biết ở các em, làm cho có nhu cầu nhận thức, từ đó vận dụng trí thông minh, kiến thức, kinh nghiệm, hiểu biết của bản thân để tự khám phá ra những điều mới lạ. Các sự vật, hiện tượng v́ được giấu tên, nửa kín nửa hở nên khi được giảng giải sẽ thấy bất ngờ, thú vị và nhờ đó mà nhớ lâu, nhớ sâu.
Những câu đố ẩn dụ lạ lùng, thiên biến vạn hóa, nhờ thế mà gây hứng thú bất ngờ. Dân gian đă sử dụng hết sức linh hoạt các thủ pháp nghệ thuật như nhân cách hóa, xă hội hóa, tự nhiên hóa, động vật hóa, thực vật hóa con người và các hiện tượng xă hội. Ngoài ra trong câu đố c̣n sử dụng những biện pháp nói lái, nói ngược, chơi chữ, để tạo sự đa nghĩa, làm cho cái biểu đạt rất xa với cái được biểu đạt. Những thủ pháp đó đă tạo ra nhiễu thông tin, đánh lừa người nghe, làm cho họ khó mà đoán đúng.
3. Một số câu đố dân gian đặc sắc: 
                        Anh lớn th́ mặc áo đỏ 
                       Em nhỏ th́ mặc áo xanh 
                                        ( Quả ớt, quả cà chua...) 
                        Vừa bằng lá tre 
                    Ngo ngoe dưới nước 
                                        (Con đỉa) 
                        Vừa bằng hạt đỗ 
                        Ăn cỗ với vua 
                                        (Con ruồi) 
                        Vừa bằng cái nong 
                    Cả làng đong không hết 
                                            (Cái giếng) 
                        Vừa bằng cái kim 
                        Ch́m xuống ao 
                         Đào không thấy 
                        Lấy không được 
                                            (Cái râu tôm) 
                        Đỏ choen choét 
                          Toét ṭe loe 
                            Xanh lè lè 
                        Quắp quằm quặp 
                                            (Hoa chuối) 
                    Sừng sững mà đứng giữa đường 
                   Quan đi không tránh lại đ̣i đáng quan 
                                                (Cỏ may) 
                    Hai thằng có bệnh th́ không 
                 Hai thằng vô bệnh lại gông hai thằng 
                       Lư đâu có lư lằng nhằng 
                   Bỗng dưng lại trói hai thằng vô can 
                                                    (Đau mắt phải đeo kính) 
                       Một lũ ăn mày một lũ quan 
                Quanh đi quẩn lại cũng một đàn 
                        Đêm thu trời lạnh đèn thời tắt 
                Hết cả ăn mày hết cả quan 
                                                        (Đèn kéo quân) 
                    Đi nằm, đứng nằm, ngồi nằm, nằm th́ ngồi. 
                            Trùng trục như con cho thui 
                      Chín mắt, chín mũi, chín tai, chín đầu. 
                                                            (Con chó thui) 
                            Một cây mà có năm cành 
                          Xấp nước th́ héo, để dành th́ tươi

                                                                (Bàn tay)

                                                               
....

Nguyễn Thị Phương Thanh 

Ư kiến phản hồi
Tên người gửi:
Email:
Địa chỉ:
Nội dung  :
Mă bảo vệ : Verify Code
 


Các tin khác
•  Hội thi tṛ chơi dân gian dành cho trẻ em ở Ḥa B́nh (04/03/2011)
•  Sông quê (19/10/2006)
•  T́nh quê (19/10/2006)
•  Xa mùa ô mai (19/10/2006)
•  Thuyền giấy (29/05/2006)
•  Xuân Nghi - ca sĩ 'nhí' thích sưu tầm búp bê (22/04/2006)
•  Green Day - Nhóm nhạc được tuổi teen yêu thích nhất (03/04/2006)
•  Đọc “Cánh Đồng Bất Tận” Đặt dấu hỏi cho t́nh mẫu tử (16/01/2006)
•  Truyện ngắn: Cái kim thô (25/10/2005)
•  Thắp mùa trên tay (09/02/2007)
Cổ tích cho tuổi
Mùa gieo hạt
Đoản khúc mưa
Dưới tán hoa vàng
Triển lăm "Hà Nội - những góc nh́n thời gian"
Tôi đă yêu mùa đông
Chốn quê
Ước
Điệu Ḥ ru con sống măi với tuổi thơ
Văn học thiếu nhi Việt Nam đang ’chững’ lại
Một số nhạc phẩm không lời dành cho trẻ thơ:
Đêm nhạc "Mầm sống"
"Noel vui vẻ" - Cách làm mới của điện ảnh thế giới
Kỉ niệm tuổi thơ
Thái Lan t́m giải pháp trị nghiện game online